Nederlands Bitcoin Instituut: bitcoin hoort fiscaal niet bij aandelen in box 3
Volgens de analyse van het Nederlands Bitcoin Instituut behandelt Nederland bitcoin niet consistent. Voor de btw geldt bitcoin als betaalmiddel. Voor de inkomstenbelasting valt het in box 3, onder de brede categorie overige bezittingen.
Daardoor staat bitcoin fiscaal in dezelfde groep als aandelen, obligaties en andere beleggingen. Het instituut noemt dat onvoldoende onderbouwd. Bitcoin heeft geen onderneming achter zich, keert geen dividend uit en geeft geen recht op bedrijfswinst.
Voorbeeld met een halve bitcoin
Het instituut rekent een voorbeeld voor. Iemand met 0,5 bitcoin die in een jaar 20.000 euro in waarde stijgt, zou in Nederland ongeveer 7.200 euro belasting betalen. In Duitsland of Portugal levert dezelfde situatie volgens het onderzoek geen belasting op.
Voor 2026 rekent de fiscus voor overige bezittingen, waaronder crypto, met een fictief rendement van 6,00 procent. Over dat veronderstelde rendement betaalt de belegger belasting, ongeacht of er daadwerkelijk winst is gemaakt.
Discussie over box 3 vanaf 2028
De classificatie wordt belangrijker door het nieuwe box 3-stelsel, dat vanaf 2028 moet ingaan. In de Eerste Kamer wordt nog gedebatteerd over de vraag of beleggers belasting moeten betalen over waardestijgingen die zij niet hebben gerealiseerd.
Bij een volatiel bezit als bitcoin kan dat grote gevolgen hebben. Een papieren winst op de peildatum kan tot een belastingaanslag leiden, ook als de koers daarna weer daalt.
Andere landen kijken anders naar bitcoin
Het instituut stelt dat bitcoin economisch meer lijkt op goud of vreemde valuta dan op een aandeel. De waarde komt volgens de analyse vooral voort uit schaarste en gebruik als opslag van koopkracht.
Ook internationaal verschilt de aanpak. Duitsland ziet bitcoin economisch als betaalmiddel, de Verenigde Staten behandelen het als grondstof. Volgens het onderzoek moet Nederland eerst beter vaststellen wat bitcoin is, voordat het de munt fiscaal bij aandelen plaatst.